BISKUP ANDRZEJ ŁASKARZ (1362-1426). W SŁUŻBIE PAŃSTWU I KOŚCIOŁOWI
 
Wystawa poświęcona zostanie wybitnej postaci biskupa poznańskiego Andrzeja Łaskarza (znanego często Łaskarzycem; ok. 1382-1426) herbu Godziemba. Chęć upamiętnienia tej wyjątkowej postaci przełomu XIV i XV w. jest nie przypadkowa. Urodził się on i zmarł w Gosławicach, będących wówczas podkonińską wsią, obecnie zaś stanowiącą część miasta Konina. W wspomnianej dzielnicy jest ulokowany średniowieczny zamek fundacji biskupa Andrzeja Łaskarza, który od 1982 r. stanowi siedzibę Muzeum Okręgowego w Koninie. W bezpośrednim sąsiedztwie wspomnianej warowni znajduje się kolejna budowla ufundowana przez hierarchę – kościół św. Andrzeja Apostoła, który stanowi przykład nielicznego i wyjątkowego zabytku sztuki gotyckiej, zarówno w skali Wielkopolski, jak i całego kraju. Świątynia została wzniesiona na planie krzyża greckiego i nakryta żebrowym sklepieniem palmowym wspartym na ośmiobocznym, centralnie usytuowanym słupie, co stawia ją szeregu najbardziej oryginalnych rozwiązań konstrukcyjnych późnego gotyku w Polsce. Dodatkową okazją do zaakcentowania wkładu Andrzeja Łaskarza w historię Polski jest przypadająca w tym roku okrągła, 600. rocznica śmierci tego zasłużonego dyplomaty i duchownego przełomu XIV i XV w. Wpisuje się ona w przyjętą przez władze miasta Konina uchwałę, ogłaszającą rok 2026 Rokiem Biskupa Andrzeja Łaskarza.

Andrzej Łaskarz wywodził się z politycznej i społecznej elity ówczesnej Wielkopolski i przy jej wsparciu uzyskał doskonałe wykształcenie na wiodących uniwersytetach tamtych czasów – w Pradze oraz Padwie, które zwieńczył doktoratem z prawa. Wraz za studiami postępowała jego kariera kościelna zwieńczona objęciem w 1414 r. urzędu biskupa poznańskiego. Wszechstronne wykształcenie, jak również liczne kontakty zdobyte w trakcie swoich częstych podróży edukacyjnych zaowocowały zaangażowaniem go do służby dyplomatycznej. Jest on powszechnie uważany za czołowego dyplomatę w procesach polsko-krzyżackich przełomu XIV i XV w. oraz współtwórcę polskiej polityki zagranicznej czasów panowania Władysława Jagiełły. Jego wyróżniająca się kariera, zarówno w sferze działalności kościelnej, jak i dyplomatycznej, stawia go w szeregu elity intelektualnej Europy swojej epoki. Za przykład kondycji intelektualnej może posłużyć jego aktywność na soborze w Konstancji (1414-1418), w trakcie którego zasłynął jako wybitny mówca i postulator reformy i odbudowy jedności Kościoła, a także jako przeciwnik Jana Husa. To właśnie na soborze ponownie zaangażował się w kolejną odsłonę zatargu polsko-krzyżackiego, w trakcie którego wspólnie z Pawłem Włodkowicem sformułował stanowisko zwrotu ziem zagarniętych przez Zakon Krzyżacki oraz podważył celowość jego dalszego istnienia.

Planowana wystawa przyjmie formę ekspozycji planszowej, która zostanie ulokowana w miejscu historycznie związanym z obecnością biskupa Andrzeja Łaskarza – średniowiecznym zamku, będącym siedzibą Muzeum Okręgowego w Koninie oraz gotyckim kościele św. Andrzeja Apostoła w Gosławicach. Ma ona na celu, zarówno upamiętnienie wybitnej postaci polskiej dyplomacji i Kościoła katolickiego, wpisujące się w konińskie obchody rocznicowe, jak i przybliżenie zwiedzającym historii obu fundacji biskupich. Atutem tak wybranego miejsca ulokowania ekspozycji jest fakt, że oba zabytki znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie, oddzielone ulicą Gotycką. Pozwoli to zachować logiczny związek pomiędzy aktywnością świecką oraz duchowną Andrzeja Łaskarza, jak również umożliwi zapoznanie się z ekspozycją jemu poświęconą całodobowo, poza godzinami pracy Muzeum Okręgowego w Koninie, jak i dostępnością dla wiernych świątyni św. Andrzeja Apostoła.
 
Wernisaż wystawy: 24 sierpnia 2026 r. (poniedziałek), godz. 17.30
Muzeum Okręgowe w Koninie (brama wejściowa)
Koncepcja plastyczna i wizualna realizacja wystawy: Agnieszka Jankowska
Kurator wystawy: Jakub Ordon
 
WYDARZENIA TOWARZYSZĄCE:
godz. 13.55 – SPACERKIEM PO ZDROWIE tropami dziedzictwa narodowego, cmentarz w Gosławicach – Muzeum Okręgowe w Koninie
godz. 16.00 – wykład prof. dr hab. Joanna Karczewska Między ołtarzem a wielką polityką. Andrzej Łaskarzyc w służbie króla i Kościoła, spichlerz
godz. 18.00 – msza dziękczynna za życie i dzieło biskupa Andrzeja Łaskarza, kościół pw. św. Andrzeja Apostoła w Gosławicach